Main image

Słowo „giełda” po łacinie brzmi „bursa”, które to z kolei oznacza skórzaną torbę. To właśnie trzy worki były częścią herbu rodziny kupców „Van der Buerse”, do których karczm w Brugii w Belgii pod koniec XIV wieku przybyli kupcy głównie z Włoch, aby nie tylko tam przenocować, ale także by rozwijać swoje sklepy. Miejsce wokół gospody, w którym znajdowały się także sklepy, stało się znane jako giełda papierów wartościowych, a później nazwę tę stosowano do instytucji założonej w 1531 roku w Antwerpii. To tu rozpoczęła się historia giełdy, która trwa do dziś.

Niderlandzkie początki giełd

W 1602 roku wydarzyło się kolejne ważne wydarzenie w historii giełdy. Holenderska Kompania Wschodnioindyjska tak naprawdę powstała w formie pierwszej publicznej emisji akcji na giełdzie towarowej w Amsterdamie. W 1631 roku mieliśmy już w Amsterdamie giełdę papierów wartościowych, a samo miasto stało się wówczas centrum finansowym Europy – między innymi dlatego, że już ustalono tu zasady handlu papierami wartościowymi i godziny otwarcia instytucji zajmującej się nim.
Wraz z rozwojem obrotu papierami wartościowymi opracowano także nową technikę giełdową, czyli spekulację. Stopniowo pojawiły się inne giełdy na Zachodzie. W osiemnastym wieku pojawiły się giełdy w Berlinie (1739), Londynie (1745) oraz Nowym Jorku (1792), która dziś jest najsłynniejszą giełdą świata.

Dalsza ekspansja handlu papierami

Na innych kontynentach giełdy papierów wartościowych powstały dopiero w drugiej połowie XIX wieku. Giełda papierów wartościowych w Bombaju została założona w 1860 roku, a dziś jedna z najważniejszych, a więc giełda w Tokio, w 1878 roku. W Afryce pierwsza giełda zaczęła swą działalność w Johannesburgu w 1887 roku. W tym czasie handel akcjami został ożywiany poprzez wprowadzenie poczty telegraficznej, telefonicznej i rurowej. Rozwój techniczny sprawiał, że korzystanie z giełdy stawało się coraz bardziej ekscytujące i dochodotwórcze.
W XX wieku wzrosło znaczenie światowych centrów finansowych, takich jak Nowy Jork i Londyn, a lokalne giełdy zaczęły funkcjonować jako giełdy międzynarodowe. Doszło więc do upowszechnienia przepływu kapitału, zwłaszcza, że setki zagranicznych firm wyjechało do Stanów Zjednoczonych pomnażać swoje środki. W rezultacie rozkwit akcji i ceny wzrosły. Punktem zwrotnym w historii rynków giełdowych był październik 1929 roku i tzw. Czarny Czwartek, kiedy światem giełdy wstrząsnęło załamanie nowojorskiej giełdy papierów wartościowych. Nastąpił globalny kryzys gospodarczy, który spowodował wiele bankructw i znaczny wzrost bezrobocia.

Nowoczesna giełda dzisiejszych czasów

Zasadnicza zmiana w handlu akcjami w okresie powojennym nastąpiła dopiero w dobie rozwoju technologii komputerowej w latach 70. i 80. XX wieku, kiedy zaczęto stosować sieci komputerowe i elektroniczne systemy zamówień. Pojawił się także nowy rodzaj rynku, czyli zorganizowany rynek pozagiełdowy, który do tej pory działał nieformalnie i był bardzo rozdrobniony. Brak stabilności na rynkach finansowych doprowadził również do powstania nowych instrumentów finansowych, które umożliwiły zabezpieczenie się przed ryzykiem. W ten sposób giełda weszła w XXI wiek ze spadkiem, a na horyzoncie czaił się już kolejny kryzys…