Main image

Głównie w okresie większych problemów finansowych państwa oraz w obliczu kryzysu słyszy się o obligacjach. Mają one różne funkcje w polityce gospodarczej państwa, a jednocześnie są istotnym instrumentem funkcjonującym na rynku kapitałowym – jednym z rodzajów rynku finansowego. Czym dokładnie są i czy inwestowanie w nie ma sens z perspektywy przedsiębiorcy i gospodarstwa domowego?

O czym mowa, czyli przybliżmy znaczenie obligacji

Obligacje są zabezpieczeniem praw obligatariusza, który nabywając emitowane w serii papiery wartościowe, decyduje się na przyjęcie zobowiązania od emitenta, który określa, że ma wobec obligatariusza jakieś zobowiązania, które zamierza dotrzymać. Dokładniej jest to zobowiązanie do wykonania jakiegoś świadczenia, choć w przypadku rynku kapitałowego, którego obligacje są instrumentem finansowym, chodzi o zabezpieczenie pieniężne.
Obligacje są zazwyczaj emitowane przez państwo lub jednostkę samorządu terytorialnego. Ewentualnie mogą być także emitowane przez korporację, która spełnia wymagania podmiotu prawnego. Co do zasady każda osoba fizyczna również może być emitentem obligacji. Te papiery wartościowe należą do tzw. dłużnych instrumentów finansowych. Ich rozróżnienie względem akcji polega na tym, że nie dają one obligatariuszowi praw własności czy dywidend związanych z przedmiotem zakupu.

Podział obligacji w teorii myśli ekonomicznej

Obligacje można podzielić według kilku kryteriów, najczęściej obligacje dzieli się ze względu na rodzaj emitenta, terminu zapadalności czy okresu do wykupu, wartości minimalnej i oprocentowania czy opcje dodatkowe. Jednak rodzajów obligacji jest o wiele więcej. Omówmy tu dwie najważniejsze kategorie.

Ze względu na rodzaj emitenta

W tej kategorii można wyróżnić najpopularniejsze obligacje skarbu państwa, gdzie emitentem jest państwo – zwykle bank centralny w zgodzie i na wniosek Ministerstwa Finansów. Obligacje skarbowe charakteryzują się niskim poziomem ryzyka i dlatego są popularne wśród inwestorów.
Obligacje komunalne albo municypalne, czyli takie, w których emitentem jest jednostka samorządu terytorialnego. Ich emisja następuje za zgodą Ministerstwa Finansów.
Obligacje podmiotów prawnych, np. korporacyjne, są to obligacje emitowane przez korporację biznesową, a jej celem jest pozyskanie kapitału na dalszą, nową działalność.

Ze względu na okres wykupu

Termin zapadalności czy okres wykupu to konkretna liczba lat, w ciągu których emitent zobowiązuje się do wykonywania obowiązków związanych z obligacjami. Data wykupu to czas przeminięcia zobowiązania i wykupu przez emitenta obligacji od obligatariusza. Mamy obligacje z wykupem do roku (krótkoterminowe), od roku do pięciu lat (średnioterminowe), powyżej pięciu lat (długoterminowe) oraz wieczyste, nigdy niewykupowane.
Obligacje w systemie gospodarczym państwa
Obligacje mają duże znaczenie w kontekście zarządzania wartością pieniądza i prowadzeniem polityki monetarnej. Jednocześnie są sposobem na inwestycję kapitału i jej lokowanie w bezpiecznym miejscu.